Blockchain là gì? Toàn tập về công nghệ chuỗi khối blockchain

Ngoài cái tên Bitcoin, Blockchain cũng là một từ khoá hot vài năm qua. Rất nhiều dự án blockchain sinh sôi nảy nở tại Việt Nam. Có bao giờ anh em thắc mắc, rốt cuộc blockchain là gì? Bài viết này sẽ hướng dẫn anh em từng bước từng bước một về chủ đề này.

Blockchain là gì?

Công nghệ chuỗi khối (blockchain) là một hệ thống cơ sở dữ liệu cho phép lưu trữ và chia sẻ thông tin theo các khối (block). Các dữ liệu được liên kết và mã hoá chặt chẽ.

Các block – khối thông tin này liên tục được cập nhật và mở rộng theo thời gian. Công nghệ này được vận hành bởi những người tham gia sử dụng blockchain mà không cần đơn vị trung gian nào khác.

Khi một khối thông tin được ghi vào trên chuỗi thì không có cách nào sửa đổi được. Chỉ có thể được bổ sung thêm khi có sự đồng thuận của tất cả những người tham gia. Tính bảo mật cao.

Tuỳ vào ứng dụng trong từng ngành nghề lĩnh vực, khối thông tin anh em đang được biết có thể lưu trữ các dữ liệu khác nhau. Ví dụ như thông tin giao dịch bên ngân hàng, các tài sản trong game, thông tin phiếu bầu của cử tri vân vân.

Ai tạo ra blockchain? Nguồn gốc của ý tưởng này?

Công nghệ chuỗi khối có thể bắt nguồn từ ý tưởng đầu tiên của hai nhà nghiên cứu Stuart Haber và W. Scott Stornetta tận những năm 1990. Hai người này đề xuất một giải pháp thực tế về mặt xử lí các dấu mốc thời gian (timestamp) của văn bản số. Giúp những tài liệu này không bị chỉnh sửa hay can thiệp của bất kì ai.

Hệ thống này dùng một chuỗi các block được mã hoá để lưu giữ thông tin. Các khối này lại được đánh dấu theo thời gian. Đến năm 1992, một công nghệ mới gọi là “cây Merkle” tiếp tục được tích hợp vào hệ thống. Giúp chúng hiệu quả và tiết kiệm và mặt dữ liệu hơn khi một block có thể chứa nhiều tệp văn bản.

Cách hoạt động và nguyên lý vận hành của blockchain

Công nghệ chuỗi khối blockchain là một cuốn sổ cái ghi chép và lưu trữ thông tin các giao dịch. Blockchain là một cơ sở dữ liệu được tổ chức thành liên kết dạng chuỗi của các khối thông tin. Có thể phát triển và mở rộng theo thời gian. Nghĩa là bất cứ khi nào có những dữ liệu mới thì sẽ hình thành thêm các khối mới.

Khi nhắc đến Blockchain, anh em thường nghĩ ngay đến các giao dịch. Theo phương pháp truyền thống, những giao dịch sẽ được lưu trữ trong những sổ cái. Những sổ cái này được khóa lại và cô lập nhằm đảm bảo tính chính xác và tính bất khả xâm phạm của chúng. Blockchain là một cuốn sổ cái đồng thuận phân tán, được chia sẻ và đáng tin cậy.

Do đó nó hình thành một sổ cái kỹ thuật số mang tính tin cậy cao. Trong đó ghi lại các giao dịch. Đặc biệt sổ cái này được duy trì trong và giữa những người tham gia mang lưới. Khác với phương pháp truyền thống là có nhiều sổ cái độc lập và cô lập, thì đối với Blockchain, một bản ghi duy nhất được chia sẻ đến mỗi bên tham gia giao dịch.

Mỗi giao dịch đã xảy ra hoặc đang chờ xử lý sẽ được nhóm lại và lưu trữ trong một cấu trúc cố định được gọi là khối (Block). Thông qua giao thức đồng thuận, khi mỗi khối được xác nhận là đúng và có độ tin cậy, thì khối đó sẽ được liên kết vào chuỗi (Chain) và được gửi tới các bản sao (Copy) của sổ cái được phân tán và lưu trữ bởi mỗi thành viên tham gia mạng lưới.

Khi mỗi khối được tải vào sổ cái, nó được liên kết đến khối trước bằng cách sử dụng những mã băm (hash) tương ứng của chúng. Điều này tạo thành một bản ghi hoàn toàn có thể theo dõi và không thể giả mạo trong chuỗi khối.

Phân loại và các phiên bản blockchain

Tại sao việc sửa dữ liệu trên Blockchain là bất khả thi?

Blockchain tự đảm bảo tính không thể thay đổi bằng cách sử dụng mạng phân tán hay còn gọi là mạng ngang hàng P2P. Quyền lực được phân tán, dân chủ. Người tham gia các điểm trong mạng đều có quyền lực như nhau.

Nếu một người tham gia mạng lưới này, họ sẽ nhận được một bản sao đầy đủ của sổ cái Blockchain. Khi một khối dữ liệu mới được tạo ra, thì dữ liệu của khối này sẽ được gửi đến toàn bộ những người tham gia mạng lưới đó. Mỗi người tham gia sẽ có trách nhiệm xác nhận rằng không có bất kỳ sự thay đổi, hay giả mạo nào xảy ra cả.

Đó chính là các cơ chế đồng thuận. Với bất kỳ sự giả mạo xảy ra được phải có được sự đồng thuận của trên 50% những người tham gia mạng lưới và điều này dường như là không thể xảy ra.

Các cơ chế đồng thuận của chuỗi khối

  • Proof of Work (PoW): Thuật toán bằng chứng công việc
  • Proof of Stake (PoS): Thuật toán bằng chứng cổ phần

Ưu nhược điểm của công nghệ blockchain là gì?

Minh bạch

Blockchain đảm bảo tính minh bạch trong giao dịch thông qua chuỗi mật mã tinh vi tốt hơn là thông qua việc tin vào những công ty tài chính hay bất kỳ một bên thứ ba để nhận diện danh tính của mọi người và đảm bảo quyền riêng tư của người tham gia giao dịch.

Lần đầu tiên trong lịch sử, chúng ta có một nền tảng đảm bảo uy tín trong giao thương và thông tin luôn được ghi nhận bất kể động thái nào của bên đối tác tham gia giao thương.

Phân quyền

Blockchain phân phối quyền lực thông qua một mạng lưới P2P ngang hàng, không có bất kỳ điểm kiểm soát nào. Không một tổ chức nào có thể đơn phương tắt hệ thống giao dịch. Kể cả khi một tổ chức nào đó tham gia hệ thống bị loại bỏ thì hệ thống vẫn tồn tại.

Bảo mật

Các tiêu chuẩn an toàn được nhúng trong toàn mạng mà không có bất kỳ điểm chịu lỗi nào sẽ cung cấp không chỉ khả năng bảo mật mà còn cả tính chính xác.

Bất cứ ai tham gia vào mạng lưới đều phải sử dụng các chương trình đã mã hóa và cho phép người tham gia trao đổi thông tin một cách riêng tư và được đảm bảo bí mật của riêng họ.

Quyền sở hữu

Kết hợp với hạ tầng khóa công khai (public key), blockchain không chỉ ngăn chặn việc lặp mà còn khẳng định quyền sở hữu của mỗi sản phẩm (ví dụ tiền mã hóa) được lưu thông. Cũng như đảm bảo mỗi giao dịch là bất biến và không thể hủy bỏ.

Nói cách khác, anh em không thể giao dịch những gì không phải là của mình trên blockchain, từ bất động sản, tài sản trí tuệ, hay các quyền nhân thân. Anh em cũng không thể giao dịch những thứ không được ủy quyền với vai trò là người đại diện, như luật sư hoặc giám đốc công ty.

Blockchain Wallet là gì?

Các ứng dụng của công nghệ chuỗi khối

Xu hướng blockchain tiếp theo

Công nghệ blockchain vẫn đang thay đổi từng ngày. Tuy nhiên có bốn xu hướng chủ đạo được các chuyên gia nhận định sẽ là hướng đi của công nghệ này trong những năm sắp tới:

  • Công nghệ blockchain trở nên tin cậy và dễ sử dụng hơn. Các thay đổi của lĩnh vực blockchain hướng đến người dùng đại chúng hơn. Đặc biệt là những ai ít hiểu biết về mặt kĩ thuật (low-tech). Đây là những đối tượng có quan tâm đến công nghệ mới nhưng rào cản kĩ thuật còn khá lớn với họ.
  • Bitcoin và hệ sinh thái tiền mã hoá tiếp tục phát triển vững mạnh. Những dự án coin ít tiềm năng sẽ bị thụt lùi. Bù lại các dự án crypto triển vọng sẽ ngày càng nhận được uy tín cũng như công sức đầu tư nhiều hơn các năm sắp tới.
  • Các ứng dụng được phát minh nhiều hơn, thực tiễn hơn. Blockchain hoàn toàn có thể len lỏi trong khắp các lĩnh vực của cuộc sống thường ngày.
  • Game trên nền tảng blockchain sẽ mang đến cuộc cách mạng mới trong lĩnh vực gaming. Với những ưu điểm về lưu trữ và bảo mật, blockchain sẽ thay đổi thị trường gaming hiện tại và mở ra hướng đi mới.

Blockchain tại Việt Nam

Về Smart Contract trong blockchain

Đây là một thuật ngữ diễn tả khả năng tự động tạo ra các điều kiện và tiến hành các thỏa thuận của hệ thống máy tính bằng cách sử dụng công nghệ Blockchain.

Tất cả quá trình hoạt động của Smart Contract đều được thực thi một cách tự động và không có bất kỳ sự can thiệp nào từ bên ngoài. Có thể nói hợp đồng thông minh là sự tiến hóa của blockchain.

Những kĩ năng cần có của blockchain developer

Giới thiệu trang Blockchain.info

Lời kết