DeFi là gì? DeFi là tên viết tắt của cụm từ tài chính phi tập trung, các sản phẩm bao gồm các tài sản kỹ thuật số và các hợp đồng thông minh tài chính, các giao thức và các ứng dụng phi tập trung (DApps) được xây dựng trên Ethereum.

Bài viết sau khái quát hóa các loại ứng dụng DeFi.

Giao thức cho vay mở – Lending trong ứng dụng DeFi

Đây là một nền tảng cho vay tiền kỹ thuật số được xây dựng trên Blockchain. Giao thức cho vay mở có lẽ đã trở nên phổ biến nhất trong số các lĩnh vực tài chính mở khác trong những năm gần đây, nhờ vào việc sử dụng rộng rãi gần đây của Sai (Dai), các giao thức ngang hàng khác như Dharma và các nền tảng thanh khoản như Compound Finance.

Giống như ngân hàng, người dùng gửi tiền điện tử của họ tiết kiệm cho người khác vay mượn và họ kiếm được tiền lãi. Tuy nhiên, thay vì trung gian, ở đây, các hợp đồng thông minh chỉ ra các điều khoản cho vay, kết nối người cho vay và người vay và chịu trách nhiệm phân phối tiền lãi. Do tính minh bạch vốn có của Blockchain và không có người trung gian, người cho vay kiếm được lợi nhuận cao hơn và hiểu rõ hơn các rủi ro.

Giao thức cho vay hoàn toàn mở dựa trên một blockchain công khai như Ethereum và nhờ tầm quan trọng của khả năng cho vay các tài sản kỹ thuật số có thể được áp dụng rộng rãi trên toàn cầu.

Defi Lending có một số lợi thế so với các dịch vụ cho vay và tín dụng truyền thống.

  • Tích hợp với cho vay hoặc vay tài sản kỹ thuật số
  • Tài sản thế chấp là tài sản kỹ thuật số trong trường hợp vỡ nợ trong khoản vay
  • Giải quyết tức thời các giao dịch và phương thức cho vay có bảo đảm mới
  • Tiêu chuẩn hóa và khả năng tương tác cũng có thể giảm chi phí với tự động hóa
  • Không kiểm tra tín dụng, nghĩa là tiếp cận rộng hơn với những người không thể truy cập vào các dịch vụ truyền thống.

MakerDAO đã trở thành giao thức cho vay phi tập trung phổ biến nhất trong năm 2019. Công ty đã đề xuất nhiều lần tăng phí ổn định để duy trì ngang giá với mức giá Sai-USD, do các vấn đề mở rộng.

Các giao thức khác tương tự như vậy là Dharma và BlockFi. Các Dapps sau này cho phép người dùng vay và cho vay các tài sản kỹ thuật số nhưng sử dụng các mô hình tín dụng quen thuộc như kiểm tra tín dụng và một công ty xử lý các yêu cầu cho vay ở backend.

Ứng dụng đầu tiên của Lending DeFi đáng nhắc đến là MarkerDao – Sai

Stablecoin – ứng dụng DeFi

Không giống như các loại tiền điện tử khác có giá trị không ổn định, stablecoin là các Token được phát hành trên blockchain có thể giữ một giá trị cụ thể khi chốt token này qua tiền pháp định fiat như VND hay Đô la Mỹ, cũng có thể là với các tài sản khác như vàng.

Stablecoin kết hợp tài sản thế chấp để luôn giữ ổn định giá khi giá tiền điện tử thay đổi nói chung.

Stablecoin có thể được phân loại chủ yếu thành 3 loại:

  • Fiat -Tài sản thế chấp là tiền pháp định
  • Tiền điện tử được thế chấp
  • Không thế chấp gì cả

Loại 1: Thế chấp bằng tiền pháp định

Những loại stablecoin này là phổ biến nhất. Những đồng tiền này lưu trữ giá trị của chúng bằng các loại tiền tệ pháp định như đô la Mỹ hoặc Euro và thường được cho là có thể đổi được theo tỷ lệ 1:1 với loại tiền được chốt.

Những đồng tiền được kiểm toán và tuân thủ theo quy định này có cơ hội lớn để áp dụng đại trà vì các biện pháp tích cực được thực hiện để duy trì tỷ lệ chuyển đổi. Nguồn tiền pháp định được giữ trong ngân hàng để sao lưu nguồn cung cấp token hiện tại. Tether, Gemini Dollars và USDC là những loại stablecoin khác là các ví dụ điển hình của mô hình này.

Tuy nhiên, điều này làm cho nó mang tính chất tập trung, do đó có rủi ro từ các đối tác. Các stablecoin này cần sự tin tưởng vào một thực thể tập trung và do đó dễ dẫn đến việc không chốt qua USD được hoặc sự mất ổn định từ các yếu tố như địa lý và chính trị bên ngoài. Nó cũng trở nên rủi ro khi thiếu sự tin tưởng vào khả năng của đối tác tập trung khi xử lý các giấy tờ vay mượn không chính thức IOU đã ban hành. Vấn đề này sẽ được giải quyết bằng cách những stablecoin này phải được kiểm toán.

Lưu ý rằng các công ty đứng sau các stablecoin này có được doanh thu của họ từ tiền lãi kiếm được từ các khoản tiền gửi (tính theo tiền pháp định) từ người dùng mà họ lưu trữ trong tài khoản ngân hàng. Nghiên cứu cho thấy rằng cuối cùng, tỷ lệ lãi suất này sẽ giảm và user có lợi ích nhiều hơn.

Loại 2 thế chấp bằng Tiền điện tử

Các stablecoin phi tập trung này được hỗ trợ bởi tài sản tiền điện tử và làm tài sản thế chấp. Họ dựa vào việc phát hành các token không cần đặt niềm tin và duy trì tỷ lệ 1:1 của họ đối với tài sản thông qua các phương pháp khác nhau bao gồm cả tài sản thế chấp và các chương trình khuyến khích dùng token.

Việc phát hành không cần đặt niềm tin làm cho loại tiền này hoàn toàn minh bạch và dự trữ có thể kiểm toán được. Đồng Sai (tên cũ là Dai) của Marker là một stablecoin điển hình. ETH, ví dụ là tài sản cơ bản được thế chấp trên mức vay over-collateralized so với khoản vay Dại dựa trên tỷ lệ tài sản thế chấp hiện tại.

Ví dụ: DAI stablecoin được chốt bằng USD và được hỗ trợ bởi Ether. Đối với mỗi DAI, có những đồng tiền Ether (ETH) trị giá 1,50 đô la được khóa trong hợp đồng thông minh MakerDAO làm tài sản thế chấp.

Tài sản thế chấp được giữ trong một hợp đồng thông minh chỉ có thể truy cập được khi khoản nợ stablecoin được xóa. Nếu giá trị tài sản thế chấp giảm quá mức dưới một mức định trước nhất định, hệ thống stablecoin lúc này sẽ đóng hợp đồng thông minh và bán tài sản thế chấp nếu bạn không nạp thêm để duy trì giá trị tài sản thế chấp.

Sự biến động của tài sản thế chấp cơ bản là mối đe dọa lớn nhất đối với mô hình này. Nếu tài sản thế chấp mất quá nhiều giá trị, hệ thống sẽ bị giảm quá mức thế chấp under-collateralized và cơ chế tự thanh lý xóa sổ các hợp đồng vay CDP có thể được kích hoạt.

Trong số các stablecoin này, Sai của Marker là một stablecoin thú vị vì nó chỉ bao gồm những người vay, trong khi chính giao thức là người cho vay. Do đó, nó tạo ra Mint và hủy Burn Sai dựa trên các thông số quản trị và CDP. Stablecoin này cung cấp đòn bẩy phi tập trung và chống kiểm duyệt.

Loại 3 Không thế chấp gì cả

Các loại stablecoin này không tập trung cũng không được thế chấp quá mức với tài sản tiền điện tử. Dựa trên một thuật toán, hệ thống cung cấp nhiều token hơn khi nhu cầu tăng và giá của token sẽ giảm xuống, hoặc ngược lại để duy trì mức ổn định.

Basis là một stablecoin điển hình theo nhóm này nhưng đã ngừng hoạt động sau những lo ngại về quy định rào cản về mô hình này vào cuối năm 2018.

Rủi ro ở đây là khó có thể duy trì sự ổn định trong khi liên tục tạo ra thêm token mới. Ngoài ra, nó yêu cầu những người tham gia tin rằng nhu cầu sẽ tăng lên trong tương lai. Trong trường hợp nhu cầu ngừng tăng xảy ra, stablecoin này sẽ không thể duy trì được việc chốt qua tiền pháp định và token trở nên vô dụng.

Nền tảng giao dịch tiền điện tử mã nguồn mở DEX – ứng dụng DeFi

Không giống như các sàn giao dịch tập trung như Coinbase, các sàn giao dịch phi tập trung có các giao dịch ngang hàng giữa hai bên trên blockchain mà không có bên thứ ba nào tham gia. Ưu điểm của phương pháp này là không có đăng ký, không xác minh danh tính hoặc bất kỳ khoản phí rút tiền nào.

Trong những năm gần đây, một vài sàn giao dịch phi tập trung (DEX) và thị trường ngang hàng P2P đã được tạo ra. Những sàn này đang trong giai đoạn đầu áp dụng công nghệ này và khối lượng giao dịch và thanh khoản không lớn, thêm nữa giao diện người dùng không thân thiện cho lắm!

Giống như sàn tập trung, DEX cũng sử dụng một số phương pháp rất sáng tạo như hoán đổi nguyên tử để hoán đổi token, tiền điện tử hoặc các phương thức không giam giữ tiền khác để trao đổi một tài sản này với tài sản khác với thời gian thanh toán hoặc rủi ro tối thiểu.

Mặc dù nhiều DEX tuyên bố là phi tập trung và không giữ tiền, nhưng điều đó có thể không đúng. Vì vậy, bạn nên luôn tự mình nghiên cứu trước khi sử dụng  các sàn phi tập trung này xem chúng có đúng thật là như họ đã tuyên bố hay không!

Ví dụ: IDEX là sàn phi tập trung phổ biến nhất – đây một Dapp trên blockchain Ethereum. Ngoài ra còn có Bisq, Binance DEX, Radar Relay và EtherDelta, Kyber Network và 0x.

Các loại thị trường mở khác tập trung vào giao dịch các token không thể thay thế (NFTs). Các token này thường được gọi là vật phẩm Crypto collectibles. OpenSea và Rarebits là hai nền tảng điển hình của nhóm này giúp cho việc thăm dò, khám phá và mua hoặc bán các tài sản tiền điện tử đó. Ngoài ra còn có một số thị trường P2P như District0X thậm chí cho phép bạn tạo ra các thị trường của riêng mình và có thể bỏ phiếu về các thủ tục quản trị.

Các thị trường P2P dựa trên Ethereum có tiềm năng dài hạn nổi bật. Họ có thể bao gồm các thị trường cho tài sản kỹ thuật số bản địa và tài sản trong thế giới thực được token hóa trong tương lai gần.

Nền tảng bảo hiểm và quản lý đầu tư – ứng dụng DeFi

Khu vực này bao gồm một loạt các nền tảng. Một phần đáng kể của các nền tảng phát hành đang bước đầu hoạt động trên thị trường token chứng khoán. Nền tảng này cũng bao gồm các sàn như tZERO từ Overstock, có phát hành token.

Polymath và Harbor là hai nền tảng phát hành token chứng khoán điển hình cung cấp khuôn khổ, công cụ và tài nguyên cần thiết cho bất kỳ nhà phát hành nào để khởi chạy chứng khoán được mã hóa trên blockchain. Họ có các hợp đồng token được tiêu chuẩn hóa riêng cho các chứng khoán như ST-20 và R-Token. Nó cho phép họ tự động hóa việc tuân thủ và tùy chỉnh các tham số thương mại để đáp ứng các yêu cầu quy định. Ngoài ra, chúng cũng được tích hợp với các nhà cung cấp dịch vụ khác nhau như bên custodial, đại lý môi giới và dịch vụ pháp nhân để hỗ trợ nhà phát hành.

Có nhiều nền tảng quản lý tài sản dựa trên hợp đồng thông minh khác nhau như Melonport tích hợp nguồn cấp giá, trao đổi, tuân thủ, quản lý rủi ro… Những nền tảng này cung cấp giao diện front-end quản lý tài sản kỹ thuật số được xây dựng trên IPFS.

Khi nhiều người tham gia, đặc biệt là các tổ chức tham gia vào thị trường tài chính mở, các nền tảng phát hành và khung quản lý đầu tư này có thể sẽ có nhiều động lực để nhanh chóng hoàn thiện hơn.

Lời kết

DeFi được xem là một điều kỳ diệu đang xảy ra trong hệ thống tài chính mở – trong không gian tiền điện tử và chúng ta đang chứng kiến một bước nhảy vọt về những gì có thể xảy ra khi nói về chức năng của tiền. Đó là một cơ hội hiếm có để thấy một ngành công nghiệp hoàn toàn mới nở rộ từ đầu. Không gian DeFi lúc đầu chắc chắn sẽ không bắt kịp tiến độ phát triển so với ngành dịch vụ tài chính hiện nay.

Nhưng theo thời gian, mọi người sẽ khó có thể hiểu được những đổi mới sẽ xảy ra khi sức mạnh để xây dựng các dịch vụ tài chính được dân chủ hóa cho bất cứ ai có thể viết code!

Tham khảo: Blockgeeks