Đầu tiên, hãy tưởng tượng chiếc xe của bạn đang vận chuyển hành khách ở một nơi cách xa bạn hằng nghìn cây số, bạn vẫn dễ dàng quản lý hoạt động của nó trong khi bạn đang làm việc tại văn phòng của mình. Hãy tưởng tượng máy tính của bạn mang lại nguồn thu nhập thụ động cho bạn bằng cách sử dụng kho chứa còn thừa của nó để phục vụ việc lưu trữ dữ liệu cho các các doanh nghiệp và người dân trên toàn cầu. Hãy tưởng tượng bạn cho một người thuê một ngôi nhà nhưng không cần thông qua mô giới trung gian, không cần gặp gỡ nhiều lần, tất cả các điều khoản sẽ được thể hiện trên hợp đồng thông minh mà bạn có thể ký kết online giữa hai bên và thanh toán bằng tiền điện tử… Hãy tưởng tượng một thế giới như thế. Thế giới đó sẽ không còn xa nhờ Dapp- các ứng dụng phi tập trung.

Một sự thay đổi mô hình trong cách chúng ta ứng dụng các tiến bộ từ khoa học, kĩ thuật phần mềm vào cuộc sống. Đặc biệt, khi Bitcoin- loại tiền điện tử đầu tiên xuất hiện, khiến chúng ta đánh giá lại định nghĩa về SoV (store of value).

Phát minh này cũng tiết lộ một phán đoán về tương lai: một thế giới được vận hành dựa trên trên các ứng dụng phi tập trung (Dapps). Những ứng dụng phân tán, linh hoạt, minh bạch và được khuyến khích này sẽ chứng minh với chúng ta bằng chính những tác động tích cực mà nó tạo ra cho cuộc sống con người trong tương lai gần.

Nghe đến đây, bạn có muốn tìm hiểu chi tiết hơn về Dapps? Trong bái viết hôm nay, chúng tôi sẽ giúp bạn làm điều đó.

Dapp là gì?

Dapp là viết tắt của Decentralized Applications- những ứng dụng phân quyền hay phi tập trung. Trước khi đi sâu vào tìm hiểu Dapp là gì. Các bạn nên bắt đầu từ việc làm quen với công nghệ cơ bản của nó, Blockchain. Blockchain là một cơ sở dữ liệu phân cấp lưu trữ thông tin trong các khối thông tin được liên kết với nhau bằng mã hóa và mở rộng theo thời gian. Mỗi khối thông tin đều chứa thông tin về thời gian khởi tạo và được liên kết tới khối trước đó, kèm một mã thời gian và dữ liệu giao dịch. Blockchain được thiết kế theo hệ thống xác thực đồng thuận khối để chống lại việc thay đổi của dữ liệu: Một khi dữ liệu đã được mạng lưới chấp nhận thì sẽ không có cách nào thay đổi được nó. Nói một cách ngắn gọn, những phần mềm nguồn mở tận dụng công nghệ Blockchain được gọi là Dapp. Như vậy, Dĩ nhiên, Bitcoin- đồng tiền điện tử đầu tiên ra đời trên thị trường Cryptocurrency cũng được xem là một trong những ứng dụng phi tập trung – Dapp.

Dapp là gì?
Dapp là gì?

Theo David Johnston và các thành viên thuộc quỹ Dapp thì để một ứng dụng được cho là một Ứng dụng phân quyền Dapp, nó phải đáp ứng được những điều kiện tối thiểu sau:

  • Nguồn mở: Ứng dụng phải 100% mã nguồn mở, được điều hành tự động, và không có tổ chức nào kiểm soát được phần lớn token của nó. 
  • Stoken: Ứng dụng cần phải có một token mã hóa (Bitcoin hay một token nội bộ cho hệ thống của chính nó). Token này cần thiết cho việc truy cập vào ứng dụng và bất kỳ đóng góp giá trị nào cũng nên được thưởng bằng token của ứng dụng.
  • Phi tập trung: Dữ liệu và hồ sơ hoạt động của ứng dụng phải được lưu trữ mã hóa trong một blockchain công cộng, phi tập trung để tránh việc tập trung hóa, dễ thành điểm yếu.
  • Protocol: Ứng dụng phải tạo token theo thuật toán mật mã chuẩn đóng vai trò là bằng chứng về các nút giá trị đang đóng góp cho ứng dụng. Ví dụ: Bitcoin sử dụng thuật toán nền tảng là Proof of Work (PoW); trong khi Ethereum hiện đang dùng thuật toán PoW kết hợp PoS trong tương lai.

Phân loại các ứng dụng phân quyền của Dapp

Những ứng dụng phi tập trung có thể được phân loại dựa trên đặc tính là có sỡ hữu Blockchain riêng hay xây dựng dựa trên Blockchain khác. Có 3 nhóm như sau:

Loại 1: Đây là nhóm Dapp xây dựng Blockchain của riêng mình.

Ví dụ: Bitcoin, các Altcoin

Loại 2: Đây là nhóm Dapp được xây dựng dựa trên Blockchain của Dapp khác

Ví dụ: Hợp đồng thông minh, Giao thức mạng Protocol.

Loại 3: Đây là nhóm sử dụng Protocol của nhóm 2

Ví dụ: SAFE network sử dụng Omni Protocal để phát hành SafeCoin được sử dụng để tạo ra các file storage phân phối.

Một số ví dụ thực tiễn trên thế giới về Dapp

Bây giờ bạn nên hiểu rõ về một ứng dụng phi tập trung là gì. Bạn cũng nên biết DApps sử dụng hợp đồng thông minh và chúng được xây dựng bằng ngôn ngữ lập trình Solidity. Mặc dù Máy ảo Ethereum chỉ mới được ra mắt vào năm 2015, nhưng có rất nhiều ứng dụng phi tập trung có sãn vào thời gia này. Hãy cùng xem qua ba ứng dụng phổ biến mà bạn có thể truy cập ngày hôm nay:

Etherisc

Etherisc là một ứng dụng phi tập trung giúp cải thiện ngành du lịch. Ứng dụng Etherisc cho phép người dùng mua hoặc bán bảo hiểm cho sự chậm trễ và hủy chuyến bay. Sử dụng blockchain Ethereum, mọi thỏa thuận bảo hiểm đều có sẵn để xem trên cơ sở dữ liệu công khai.

Một khi hợp đồng bảo hiểm đã được thỏa thuận, không thể thay đổi. Có nhiều gói bảo hiểm khác nhau để đầu tư, tất cả đều có mức độ rủi ro khác nhau.

Quan trọng nhất, loại hợp đồng này cho phép người dùng nhận thanh toán ngay khi hành trình được xác minh đã đến đích an toàn. Nếu điều đó đúng, giao dịch sẽ được thanh toán ngay lập tức. Tất cả đều nhờ vào công nghệ hợp đồng thông minh mà các ứng dụng phi tập trung.

Etherisc - Dapp trong ngành du lịch
Etherisc – Dapp trong ngành du lịch

Golem

Dự án Golem là một cấp độ tiếp theo của Dapp. Golem cho phép người dùng thuê nguồn lực của máy tính người khác (Có thể là phần còn lại của ổ cứng) để đổi lấy Token của riêng mình – GNT. Người nào cần thuê thêm nguồn lực từ máy tính của người khác đều được thực hiện trên nền tảng mạng ngang hàng Peer to Peer. Tất cả các giao dịch này hoàn toàn độc lập với mạng Golem, bảo đảm tính năng phi tập trung của Dapp.

Golem - Dapp cho phép tận dụng nguồn lực còn trống của máy tính người dùng
Golem – Dapp cho phép tận dụng nguồn lực còn trống của máy tính người dùng

Ethlance

Nền tảng Ethlance nhằm mục đích phân cấp thị trường Freelancer. Thông thường, những người muốn “bán” kỹ năng và chuyên môn của họ cho khách hàng trực tuyến phải thông qua bên thứ ba. Do đó, cả freelancer và khách hàng sẽ phải trả phí, với một số nền tảng tính phí tới 20% tổng giá trị dự án. Khi áp dụng Nền tảng Ethlance phi tập trung vào trường hợp này, việc tìm thấy nhu cầu giữa Freelancer và Nhà tuyển dụng sẽ trở nên dễ dàng hơn thông qua việc sử dụng hợp đồng thông minh để thực hiện các giao dịch. Bằng cách này khoản phí trung gian phải trả sẽ được giảm thiểu và mọi người luôn được trả tiền đúng hạn khi công việc được hoàn thành.

Cách vận hành và hoạt động của Dapp

DApps hoạt bằng cách thực hiện tất cả bốn tiêu chí mà chúng ta đã thảo luận trong phần đầu tiên. Điều này có nghĩa rằng một DApp là một nền tảng phần mềm mã nguồn mở được thực hiện trên các blockchain phi tập trung và được nạp nhiên liệu bằng các token được tạo ra bằng cách sử dụng một giao thức / thuật toán.

Là một ứng dụng nguồn mở làm cho DApp thực sự phi tập trung bởi bất cứ ai cũng có thể nhìn thấy và đóng góp cho source code. Nó cũng đẩy nhanh quá trình cho khả năng mở rộng của phát triển sản phẩm cả về chất lượng và số lượng.

Phi tập trung hoá ứng dụng bằng cách sử dụng blockchain là bước tiếp theo. Blockchain phục vụ như một sổ cái vĩnh viễn của các hồ sơ / giao dịch mà bất kỳ ai cũng có thể tham khảo bất cứ lúc nào.

Và cuối cùng, để thêm records / giao dịch vào sổ cái như vậy, token được sử dụng được khai thác hoặc tiền khai thác bằng cách sử dụng các thuật toán / giao thức khác nhau.

Hiện nay, các giao thức phổ biến được sử dụng là Bằng chứng công việc (mà Bitcoin sử dụng) hoặc Bằng chứng cổ phần (mà Dash sử dụng). Chúng được sử dụng để đạt được sự đồng thuận hoặc thỏa thuận giữa tất cả người dùng của một DApp cụ thể.

Proof of work (POW) đòi hỏi thợ mỏ khai thác các khối và nhận phần thưởng. Bởi vì các khối khai thác và thêm chúng vào chuỗi là một quá trình tiêu thụ năng lượng, điều này cũng giữ cho blockchain an toàn.

Proof of Stake (PoS) yêu cầu giữ và nắm cổ phần của các token để trở thành một masternode đủ điều kiện. Điều này cũng bảo vệ blockchain và giúp xử lý các giao dịch.

Tầm quan trọng của Dapp

Để thấy được tầm quan trọng của ứng dụng phi tập trung, chúng ta hãy tìm hiều về điểm yếu của các ứng dụng tập trung hiện tại đang làm mưa làm gió trên thị trường.

Facebook- mạng xã hội khổng lồ, được sử dụng bởi toàn thế giới. Số lượng Account của mạng xã hội này lên tới hơn 2 tỷ. Một con số khủng khiếp. Bạn nghĩ rằng thật đơn giản để tạo một tài khoản, chỉ cần cung cấp cho Facebook một vài thông tin cá nhân như tên, ngày tháng năm sinh, đất nước bạn sống.

Tuy nhiên, bạn đang cung cấp cho nó nhiều hơn là bạn nghĩ. Đó là tất cả những gì về bạn thông qua ảnh, status, vị trí, sở thích, cá tính. Và đây thực sự là tất cả những gì các công ty marketing cần. Tất cả dữ liệu này sẽ được tập trung tại Serve máy chủ của Facebook. Và một khi có tài khoản xấu (hacker) xâm nhập vào máy chủ chủ này, toàn bộ hệ thống sẽ bị đánh xập, bạn không thể truy cập vào tài khoản và dĩ nhiên mọi thông tin của bạn sẽ bị kẻ xấu lợi dung. 

Nhưng nếu Facebook sử dụng nền tảng phi tập trung. Mọi chuyện sẽ khác. Nếu một máy bị sập sẽ không thể làm sập cả hệ thống vì đơn giản thông tin đang được chia sẽ trên nhiều node khác nhau.

Vậy nên, Dapp hay Ứng dụng phân quyền sử dụng mạng ngang hàng giúp trao lại chủ quyền cho những dữ liệu chúng ta sở hữu. Không một bên thứ ba nào có thể theo dõi, chỉnh sửa hay ngăn chặn chúng.Việc cắt giảm được bên trung gian, mang lại những lợi ích lớn lao về mặt tài chính cho người dùng cũng như những tổ chức lớn. Mang lại cơ hội kiếm thêm thu nhập cho các freelancer có năng lực, giảm đi những mức phí hoa hồng đắt đỏ cũng như những lừa đảo qua mạng cho cả đôi bên đối tác.

Lời kết

Có hơn 1.000 ứng dụng phi tập trung hiện đang được phát triển, với mong muốn biến thế giới thành một nơi minh bạch và công bằng hơn. Cộng đồng blockchain tin rằng các ứng dụng phi tập trung sẽ biến đổi nhiều ngành công nghiệp, từ chính trị, năng lượng, kế toán và ngay cả cờ bạc.

Mục đích của bài viết là cung cấp cho các bạn những kiến thức cơ bản về Dapp và những ứng dụng của nó trong đời sống hiện tại và tương lai. Biết đâu được trong tương lai bạn sẽ tạo ra một App phi tập trung riêng của chính mình nổi tiếng trên khắp thế giới.

Nothing is impossible!

Tham khảo thêm: Cách kiếm tiền thụ động từ MMO