Hiểu về cách Smart Contract (hợp đồng thông minh) vận hành

Làm sao để hợp đồng thông minh hoạt động được? Có những yếu tố nào? Smart Contract bao gồm những đối tượng nào, môi trường vận hành ra sao? Bài viết dưới đây sẽ giải đáp tất cả những câu hỏi trên.

Smart contract là chủ đề liên quan nhiều đến Ethereum. Nếu anh em là người mới, nên đọc bài ETH toàn tập trước, sẽ dễ hiểu hơn cho anh em.

Smart contract vận hành như thế nào?

Anh em có thể hiểu đơn giản, smart contract làm việc như một máy bán nước tự động. Nhét tiền mã hoá vào máy, ở đây là hợp đồng thông minh, và hợp đồng sẽ trả ra cho anh em thứ hàng hoá cần. Mọi điều khoản, thoả thuận được quy định và ràng buộc sẵn.

Tính độc lập

Một hợp đồng thông minh có thể tự mình hoạt động. Hoặc có thể lồng vào trong vô số smart contract khác. Có thể thiết lập lồng ghép để các hợp đồng phụ thuộc vào nhau. Ví dụ, khi một hợp đồng thoả mãn điều kiện thì sẽ báo hiệu cho hợp đồng khác hoạt động.

Trên lí thuyết thì toàn bộ hệ thống hay các tổ chức có thể chạy hoàn toàn trên smart contract. Phương pháp này đã áp dụng trên vài hệ thống tiền mã hoá. Các luật lệ được quy định trước. Vì vậy hệ thống có thể tự chạy một cách độc lập và tự chủ.

Các đối tượng trong hợp đồng thông minh

Về cơ bản có ba thứ trong một smart contract. Đối tượng đầu tiên là các đơn vị tham gia, gồm hai hoặc nhiều bên sử dụng hợp đồng. Cùng nhau thoả thuận các điều khoản hợp đồng bằng chữ kí số.

Đối tượng thứ hai là tài sản điều chỉnh của hợp đồng. Đây là đối tượng chỉ tồn tại trong môi trường hợp đồng thông minh. Smart contract phải có quyền truy cập trực tiếp đến những đối tượng này. Mặc dù hợp đồng thông minh đã được bàn thảo từ tận năm 1996 nhưng chính loại đối tượng này làm đình trệ sự phát triển của smart contract. Vì rất khó điều chỉnh được các tài sản thế giới thực, ví dụ căn nhà, chiếc xe. Làm sao smart contract có thể chuyển giao những tài sản này? Vấn đề được giải quyết phần nào từ khi tiền điện tử xuất hiện năm 2009.

Cuối cùng, bất kì hợp đồng thông minh nào cũng phải bao gồm điều khoản cụ thể. Những nội dung này được thuật toán hoá hoàn toàn bằng ngôn ngữ lập trình phù hợp. Đối tượng này bao gồm tất cả yêu cầu của các bên tham gia. Cũng như quy định, phần thưởng, phần phạt liên quan đến các điều khoản hợp đồng. Giống như hợp đồng trong đời sống bình thường anh em hay gặp.

Môi trường vận hành

Smart contract cần môi trường thích hợp để tồn tại và vận hành đúng chức năng. Đầu tiên, môi trường làm việc phải hỗ trợ hệ mật mã khoá công khai. Là công cụ để các bên kí giao dịch qua một đoạn mã duy nhất. Đây chính xác là hệ thống mà hầu hết cryptocurrency hiện tại đang dùng.

Tiếp đến, cần một cơ sở dữ liệu mở và phi tập trung. Nơi các bên tin tưởng hoàn toàn và vận hành tự động. Ngoài ra bản thân môi trường làm việc cũng phải là phi tập trung. Blockchain, đặc biệt blockchain Ethereum là môi trường hoàn hảo cho hợp đồng thông minh.

Yếu tố cuối cùng là nguồn dữ liệu số dùng bởi smart contract. Chúng phải hoàn toàn đáng tin cậy. Điều này đòi hỏi phải dùng chứng chỉ bảo mật SSL gốc, HTTPS và các giao thức kết nối an toàn khác. Những tiêu chuẩn này khá phổ biến và được triển khai tự động trên hầu hết các phần mềm hiện đại.

Ví dụ về việc sử dụng smart contract

Đối với tiền mã hoá thì thái độ của các chính phủ, định chế tài chính, ngân hàng khá đa dạng. Cách tiếp cận của họ từ rất cực đoan như cấm hẳn, đến nghi ngờ và chấp nhận sử dụng từng bước cẩn thận. Nhưng với công nghệ đằng sau cryptocurrency, là blockchain và smart contract thì thái độ khác hẳn. Đây là công nghệ được chấp nhận rộng rãi và triển khai trên diện rộng.

Ví dụ tại Mĩ, Tổng công ty Uỷ thác và Thanh toán bù trừ (DTCC) cùng bốn ngân hàng lớn – Bank of America Merrill Lynch, Citi, Credit Suisse và J.P. Morgan đã giao dịch thành công các hợp đồng hoán đổi tín dụng giải chấp trên blockchain phát triển bởi Axoni, thông qua smart contract. Hợp đồng thông minh này giữ thông tin như chi tiết từng giao dịch và các thước đo rủi ro. Tạo ra một cấp độ minh bạch hoàn toàn mới cho đối tác và cơ quan pháp luật.

Liên đoàn gồm 61 ngân hàng Nhật và Hàn đã thử nghiệm blockchain Ripple và smart contract để thực hiện chuyển tiền xuyên biên giới giữa hai nước. Hay như ngân hàng Sberbank của Nga cũng từng thử nghiệm hợp đồng thông minh trên blockchain Ethereum.

Hiện tại thì hợp đồng thông minh cùng với tiền mã hoá vẫn chủ yếu được triển khai trong thế giới tài chính ngân hàng. Nhưng công nghệ này có thể được dùng cho các chính quyền trong mảng bầu cử. Chuỗi cung ứng trong logistic có thể dùng để điều phối hàng hoá. Bất động sản, y tế, thuế quan, bảo hiểm và vô số lĩnh vực khác có thể hưởng lợi từ hợp đồng thông minh.

Lời kết

Bài viết đã giới anh em cách vận hành của smart contract. Hi vọng những kiến thức này giúp ích cho anh em trong quá trình đầu tư Bitcoin và tiền mã hoá.

Đọc thêm: Hợp đồng thông minh là gì? Giới thiệu về Smart Contract